Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): Tăng trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh và bảo vệ người tiêu dùng

Sau hơn 15 năm thực hiện Luật An toàn thực phẩm năm 2010, yêu cầu quản lý thực phẩm trong tình hình mới đặt ra nhiều vấn đề cần được tiếp tục hoàn thiện. Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đang được xây dựng theo hướng tăng hiệu quả quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng.

Theo dự thảo ngày 27-7-2026, Luật được xây dựng với các nội dung liên quan đến quyền, trách nhiệm của cơ sở kinh doanh thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm và các loại hình kinh doanh; kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc; thông tin, truyền thông; quảng cáo, ghi nhãn và quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Đoàn kiểm tra Liên ngành số 2 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai kiểm tra thực tế các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn xã Lộc Quang

Đề cao trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là xác định rõ hơn trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Theo đó, cơ sở sản xuất phải bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất và chịu trách nhiệm về sản phẩm do mình sản xuất; thực hiện kiểm soát nội bộ, cung cấp thông tin trung thực về sản phẩm, lưu giữ hồ sơ và các thông tin cần thiết để phục vụ truy xuất nguồn gốc. Khi phát hiện thực phẩm không an toàn, cơ sở phải kịp thời ngừng sản xuất, thông báo cho các bên liên quan, khắc phục hậu quả và thực hiện thu hồi, xử lý theo quy định.

Đối với cơ sở kinh doanh, dự thảo yêu cầu kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, nhãn thực phẩm và các tài liệu liên quan; lưu giữ thông tin cần thiết để bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ vẫn phải bảo đảm an toàn thực phẩm

Dự thảo xác định cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ là loại hình do cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình chế biến, bán thực phẩm tại chợ, tại nhà hoặc các địa điểm công cộng.

Đối với nhóm cơ sở này, dự thảo quy định các yêu cầu về điều kiện kinh doanh, sức khỏe, kiến thức và thực hành của người trực tiếp kinh doanh; đồng thời phải duy trì điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm và lưu giữ thông tin liên quan đến việc mua bán để có thể truy xuất nguồn gốc khi cần thiết.

Một điểm cần lưu ý là miễn Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm không đồng nghĩa với miễn các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Dự thảo quy định các trường hợp được miễn cấp giấy vẫn phải đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm tương ứng.

Tăng khả năng truy xuất nguồn gốc

Dự thảo đề xuất thực hiện truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm lưu thông trên thị trường theo nguyên tắc “một bước trước - một bước sau”. Tùy lộ trình và quy mô, việc truy xuất có thể thực hiện bằng hình thức ghi chép hoặc sử dụng mã số, mã vạch, mã QR và các công nghệ dữ liệu số hóa.

Với các hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, việc chủ động lưu giữ thông tin về nguồn nguyên liệu, nhà cung cấp, hóa đơn, chứng từ hoặc các thông tin cần thiết khác sẽ góp phần giúp việc xác minh nguồn gốc thực phẩm thuận lợi hơn khi có yêu cầu.

Quản lý thực phẩm theo hướng hậu kiểm, dựa trên nguy cơ

Dự án Luật cũng đang được hoàn thiện theo hướng tăng cường quản lý dựa trên mức độ rủi ro, chuyển mạnh sang hậu kiểm và tăng cường kiểm tra thực tế. Tại phiên họp ngày 24-9-2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục làm rõ cơ chế hậu kiểm, trách nhiệm của các cơ quan và khả năng truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố.

Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến được Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10-2026. Các nội dung của dự thảo vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trước khi trình Quốc hội.

Mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thực hiện đúng quy định, mỗi người dân lựa chọn và sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng chính là góp phần bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng!

TTDVTH